چرا آب مقطر برای رشد گیاه مناسب نیست؟ درست است که آب مقطر در طی فرایند تقطیر، تمام آلایندههایی که برای گیاه مضر هستند را از دست میدهد؛ اما نکته قابل توجه اینجاست که همراه با حذف این مواد مضر، املاح مهم و دیگر مواد معدنی مفید برای رشد گیاه نیز از بین میروند. همچنین در طی این فرایند مقدار زیادی نمک به آب اضافه میشود که این مورد به هیچ عنوان برای برخی گیاهان از جمله ساکولنتها مناسب نیست.
◀ این نکته را نیز بدانید که استفاده طولانی مدت از آب مقطر برای آبیاری گل، منجر به توقف رشد و تغییر رنگ آن میشود؛ زیرا به مرور زمان کلرید سدیم روی سطح خاک را پوشانده و منافذ خاک و ریشهها را مسدود میکند، در نتیجه گیاه نمیتواند مواد مغذی مورد نیاز خود را دریافت کند.
مقایسه مزیتها و معایب استفاده از آب مقطر برای آبیاری گیاهان
آب مقطر نوعی آب تصفیه شده است که فرآیند شدید جوشیدن و سپس متراکم شدن بخار را طی کرده است. این آب خالص و سبک بوده و به دلیل نداشتن کلر برای برخی گیاهان آپارتمانی مناسب میباشد. در جدول زیر مزایا و معایب استفاده از آب مقطر برای آبیاری گیاهان را به صورت خلاصه بررسی میکنیم.
| ردیف | مزایای استفاده از آب مقطر برای آبیاری گیاهان | معایب استفاده از آب مقطر برای آبیاری گیاهان |
| 1 | آب مقطر هیچ یک از مواد شیمیایی مضر که سلامت گیاه را به خطر میاندازند را ندارد. | استفاده طولانی مدت از آب مقطر باعث تجمع سدیم در خاک میشود که در این حالت منافذ خاک و ریشه بسته میشوند. در نتیجه آب و دیگر مواد مغذی به گیاه نمیرسد. |
| 2 | آب مقطر به دلیل نداشتن هیچ یک از مواد معدنی اعم از منیزیم، سدیم و کلسیم، سطح خاک را مسدود نمیکند و به همین دلیل مشکلی برای هوارسانی خاک پیش نمیآید. | آب مقطر به دلیل مقدار نمک زیادی که در طی فرایند تقطیر به آن اضافه میشود، برای تمام گیاهان از جمله ساکولنت مناسب نیست. |
| 3 | آب مقطر در طی فرایند تقطیر، ناخالصیها و آلایندههایی همچون فلزات سنگین و مواد آلی که برای گیاه مضر هستند را از دست میدهد. | استفاده زیاد از آب مقطر برای آبیاری گیاهان، بعد از مدتی سطح نمک را در بستر خاک زیاد میکند و پوشش گیاهی خاک را برای هر نوع گیاهی نامناسب میکند. |
| 4 | PH آب مقطر خنثی است که این موضوع برای گیاهان حساس به آن مشکلی ایجاد نمیکند. | آب مقطر به آسانی در دسترس نیست و هزینه تقطیر آن نیز زیاد است. |
| 5 | برخی گیاهان هستند که در محیطهای حساس و کنترل شده رشد میکنند و آب مقطر برای آنها مناسب است. | آب مقطر در طی فرایند تقطیر املاح مهم و مواد معدنی مفید برای گیاه همچون منیزیم و کلسیم را از دست میدهد. |
بهترین جایگزین برای استفاده از آب مقطر
آب چشمه یا آب باران بهترین جایگزین برای استفاده از اب مقطر به شمار میآیند؛ زیرا بسیار تمیز بوده و با مواد معدنی غنی شده است. همچنین این آب فاقد هرگونه مواد شیمیایی میباشد که در آب شیر وجود دارد. از آنجا که به دست آوردن آب چشمه دشوار است، میتوان از گزینههای زیر به جای آن استفاده کرد.
1. آب لوله کشی
خیلی از افراد از آب لوله کشی منزل به منظور آبیاری گیاهان استفاده میکنند. مشکل اینجاست که آب لوله کشی، آبی سخت است و جذب شدن آن توسط گیاهان کمی دشوار میباشد. این آب به خودی خود ضرری ندارد؛ اما برخی گلها مانند آزالیا، گاردنیا، کاملیا، ارکیده و ادریسی فقط به آب بسیار نرم نیاز دارند.
آب لوله کشی منازل حاوی چندین ماده شیمیایی مضر از جمله فلوراید، سرب، کلر و عوامل بیماری زا است. آنها برای گیاهان آپارتمانی شما مضر هستند و اثر منفی بر روی مواد مغذی خاک میگذارند. برای کاهش مضرات آب لوله کشی و خالص سازی آن، یک روز قبل از آبیاری، آب را درون یک بطری بریزید و اجازه دهید کلر آن ته نشین شود.
2. آب تصفیه شده
آب تصفیه شده به دلیل اینکه فاقد برخی مواد معدنی و شیمیایی است، برای گیاهان آپارتمانی مفید میباشد؛ اما استفاده مداوم از آن کمبود برخی مواد مغذی در خاک را به همراه دارد. بنابراین، باید برای جبران این مورد، به صورت چند روز در میان از آب لوله کشی نیز استفاده شود.
3. آب جوشیده
یک روش ساده برای اینکه بتوانید از آب لوله کشی به منظور آبیاری گیاهان استفاده کنید، جوشاندن آن است. عمل جوشاندن باعث حذف کلر آب شده که برای از بین بردن سریع آن میتوانید به ازای هر لیتر آب، نصف قاشق چایخوری جوش شیرین داخل آب بریزید. نکته قابل توجه این است که نباید آب جوشیده را با همان دما برای گل استفاده کنید؛ زیرا این کار باعث آسیب دیدن ریشه گیاه میشود. آب را یک روز یا یک شب قبل از آبیاری بجوشانید تا این مشکل وجود نداشته باشد.
4. آب معدنی
آب معدنی یک جایگزین دیگر بجای استفاده از اب مقطر میباشد. این آب به دلیل اینکه از آبهای زیرزمینی به دست آمده است، املاح معدنی فراوانی دارد که شادابی و تازگی زیادی به گل میبخشد. همچنین آب معدنی فاقد کلر بوده و در آن کلسیم و منیزیم نیز وجود دارد. از معایب این گزینه میتوان به هزینه بالای خرید آن اشاره کرد.
جمع بندی؛ چرا آب مقطر برای رشد گیاه مناسب نیست و چه جایگزینی برای آن وجود دارد؟
آب مقطر آبی خالص است که تمام املاح و مواد معدنی آن حذف شده است. همچنین این آب PH خنثی دارد که این موضوع برای گیاهان حساس، مشکلی ایجاد نمیکند. با وجود چنین مزایایی، خیلی از افراد این آب را مناسب آبیاری گلها نمیدانند. به راستی چرا آب مقطر برای رشد گیاه مناسب نیست؟
آب مقطر از مقدار زیادی نمک برخوردار است که در صورت استفاده طولانی مدت، روی سطح خاک را پوشانده و منافذ ریشهها را مسدود میکند. همچنین باعث دریافت نکردن مواد مغذی گیاه، توقف رشد و تغییر آن نیز میشود. از نظر کارشناسان باغبون تو، بهترین گزینه برای استفاده بجای آب مقطر، آب باران (چشمه)، آب لوله کشی، آب جوشیده، آب معدنی و آب تصفیه شده هستند.
سوالات متداول در خصوص آب مناسب گیاهان
آیا گیاهان میتوانند در آب مقطر فتوسنتز کنند؟
بله، گیاهان میتوانند در آب مقطر زنده بمانند و حتی فتوسنتز انجام دهند. اما مشکلی که وجود دارد این است که سرعت این فرآیند بسیار کندتر از زمانی است که گیاه در آبی با مواد مغذی قرار داشته باشد.
چرا آب لوله کشی برای گیاهان مناسب نیست؟
آب لوله کشی دارای مقدار زیادی فلوراید است که در طول زمان داخل خاک گیاه جمع شده و روند فتوسنتز را مهار میکند. اینگونه بافت گیاه آسیب میبیند و دچار لکههای قهوهای میشود. نخلها، گیاهان عنکبوتی، بامبو، سرخسهای بوستون و نیلوفرهای صلح همگی حتی به کوچکترین سطح آب فلوراید دار بسیار حساس هستند.
