لامپ های فلورسنت (Fluorescent) مخصوص گیاهان نوعی لامپ هستند که برای کمک به رشد گیاه در محیطهای بسته طراحی شدهاند. آنها نور خاصی تولید میکنند که به گیاهان کمک میکند تا رشد کنند و سالم بمانند. در داخل لامپ فلورسنت یک ماده خاص به نام فسفر وجود دارد که هنگام رسیدن برق به لامپ، این ماده نوری خاص و بسیار شبیه به نور خورشید تولید میکند.
اهمیت استفاده از نور فلورسنت برای گیاهان در فصل زمستان دو برابر میشود؛ زیرا نور به دست آمده بسیار شبیه به نور خورشید است، همچنین لامپ فلورسنت طیف نور لازم برای رشد و فتوسنتز گیاه را توزیع میکند، روشنایی کافی دارد و گرمای زیادی تولید نمیکند که به گیاهان آسیب برساند.
لامپهای فلورسنت مخصوص گیاهان در دو مدل عرضه میشوند که محبوبترین آنها لامپ فلورسنت کم مصرف (CFL) است. نوع دیگر آنها مدل T5 و T8 هستند که به شکل لوله بوده و در اندازههای مختلف تولید میشوند.
چراغهای رشد فلورسنت حاوی بخار جیوه و یک پوشش فسفر سفید در داخل لامپها است. آنها برای پرورش نهالها یا گیاهانی که به مقدار کمی از انرژی UV نیاز دارند استفاده میشوند.
تولید نور در لامپ های فلورسنت زمانی اتفاق می افتد که الکتریسیته از الکترودها عبور کرده و اتمهای جیوه را تحریک میکند تا به شدت حرکت کنند. این حرکت باعث تولید نور ماوراء بنفش میشود که با عبور طول موجها از پوشش فسفر، روشن تر میگردد.
جدول بررسی مزایا و معایب لامپ فلورسنت برای رشد گیاهان
جدول زیر که توسط کارشناسان باغبون تو تهیه شده است، مزایا و معایب لامپ های فلورسنت را به عنوان منبع نور برای گیاهان نشان میدهد.
مزایا لامپ فلورسنت برای گیاهان |
معایب لامپ فلورسنت برای گیاهان |
| لامپهای مهتابی (فلورسنت) یکی از گزینههای مناسب برای تامین نور مورد نیاز گیاهان در آکواریومهای گیاهی (پلنت) هستند. | استفاده از این لامپها باعث رشد کامل گیاه نمیشود و تنها بر روی برخی قسمتها و مراحل رشد (روند رویشی و زایشی) آن تاثیر میگذارد. اما این بدان معنا نیست که گیاه نمیتواند با استفاده از لامپ فلورسنت رشد کند. بسیاری از گیاهان آپارتمانی با استفاده از لامپهای فلورسنت به خوبی رشد میکنند. |
| در دسته لامپ های کممصرف قرار دارند و بسیار کم هزینه میباشند. | لامپهای فلورسنت طیف نوری محدودی دارند و ممکن است نتوانند تمام طول موجهای مورد نیاز برای فتوسنتز را تامین کنند. |
| لامپهای فلورسنت به راحتی در آکواریوم نصب میشوند. | این دسته از لامپها به لامپهای LED قدیمیتر، مصرف برق بیشتری دارند، اما مدلهای جدید لامپهای فلورسنت کم مصرف هستند. |
| لامپهای فلورسنت در اندازهها و توانهای مختلفی تولید میشوند. | تنوع ابعاد لامپهای Fluorescent به اندازه لامپهای LED زیاد نیست. |
| لامپهای Fluorescent نسبت به دیگر انواع لامپهای رشد گیاه (مانند لامپهای LED) قیمت مناسبتری دارند. | نصب و راهاندازی لامپ فلورسنت برای گیاه نسبت به لامپهای الایدی، مشکلتر است؛ اما با کمی دانش فنی قابل انجام میباشد. |
| بسیاری از گیاهان سایهدوست، به نور کم و ملایمی نیاز دارند. لامپهای فلورسنت با تنظیم میزان روشنایی، میتوانند نور مناسب برای این نوع گیاهان را فراهم کنند. | لامپهای فلورسنت طول عمر کمتری نسبت به لامپهای LED دارند. |
| این لامپها بهراحتی در بازار یافت میشوند و شما میتوانید آنها را از فروشگاههای لوازم خانگی و باغبانی تهیه کنید. | لامپ های فلورسنت نسبت به لامپهای LED گرمای بیشتری تولید میکنند که این عامل میتواند باعث افزایش دمای محیط اطراف گیاه شود. |
لامپ فلورسنت برای چه گیاهانی مناسب است؟ معرفی 7 گیاه مقاوم
به طور کلی لامپ فلورسنت برای گیاهانی مناسب است که نیاز نوری کمی دارند و در شرایط مختلف محیطی از مقاومت بالایی برخوردار هستند. گیاهان زیر به عنوان بهترین گزینهها برای رشد با نور فلورسنت میباشند.
1. گیاه زامیفولیا
زامیفولیا گیاهی مقاوم با رشد کند است که تحمل نور کم را دارد و میتواند سایه، نور غیرمستقیم یا نور مصنوعی فلورسنت را تحمل کند.
2. سانسوریا
سانسوریا با هر شرایطی سازگاری دارد و حتی در نور فلورسنت هم میتواند به خوبی رشد کند. به طور کلی سانسوریا از شرایط نگهداری بسیار آسانی برخوردار است و برای دکوراسیون داخلی ادارات به کمک نور فلورسنت مناسب است.
3. پتوس
پتوس یکی دیگر از گیاهان مقاوم و همیشه سبز است که در شرایط نور کم و حتی نور فلورسنت هم به خوبی رشد میکند و به مراقبت کمی نیاز دارد. مقاله مرتبط: آموزش تکثیر پتوس
4. گیاه برگ عبایی (اسپیدیسترا)
برگ عبایی یک گیاه سایه دوست است و به نور مستقیم خورشید برای فتوسنتز نیازی ندارد. از طرفی دیگر نور فلورسنت، نوری ملایم و پراکنده است که برای آسپیدیسترا بسیار مناسب میباشد.
5. شفلرا آربوریکلا (چتری)
شفلرا آربوریکلا برای رشد به نور کم نیاز دارد و میتوان آن را در مکانهای سایه با نور کم قرار داد. همچنین این گیاه مقاوم است و تحمل نور فلورسنت را نیز دارد.
6. آگلونما
آگلونما یکی از مقاومترین و پرفایدهترین گیاهان آپارتمانی است که نیاز نوری کمی دارد و در بین گیاهانی که تقریبا بدون نور زنده میمانند، جزو رتبههای اول است. به دلیل جلوگیری از آسیب دیدگی برگهای این گیاه، نباید آن را در معرض نور شدید قرار داد و میتوان برای رشد از لامپهای فلورسنت کمک گرفت.
پیشنهاد میکنیم مقاله گیاهان آپارتمانی سمی را مطالعه کنید.
7. گل دراسنا (Dracaena Warneckii)
نور مستقیم به برگهای گل دراسنا آسیب میزد و این گل فقط در نور کم قابلیت رشد بالایی دارد. آنها جزو گیاهان آپارتمانی مقاوم به کم نوری هستند که میتوان از لامپ فلورسنت برای رشدشان استفاده کرد.
بهترین مدل های لامپ فلورسنت برای رشد گیاهان
موارد زیر از بهترین انواع لامپ های فلورسنت برای گیاهان هستند:
- لامپ فلورسنت T12
- لامپ فلورسنت T8
- لامپ فلورسنت T5
- لامپهای فلورسنت خمیده
• لامپ فلورسنت T12
لامپ فلورسنت T12 با قطر 1 اینچ، قدیمیترین نوع لامپ فلورسنت مخصوص گیاهان است که مصرف انرژی بالا و نوردهی زیادی دارد. این نوع لامپ به دلیل تولید گرمای زیاد، برای رشد گیاه مناسب نیست و استفاده طولانی مدت از آن، باعث سوختن گیاه می شود.
• لامپ فلورسنت T8
لامپهای فلورسنت T8 با قطر 1 اینچ از نوردهی مناسبی برخوردار هستند و مصرف انرژی آنها نسبت به مدل T12 کمتر است. این نوع لامپ مناسب گیاهان با نیاز نوری متوسط است اما استفاده از لامپهای T8 با طیف نوری کامل (Full Spectrum) تمامی نیازهای نوری گیاه را میتواند تامین کند.
• لامپ فلورسنت T5
لامپ فلورسنت T5 با طول 8.5 اینچی، کم مصرفترین و پرنورترین نوع لامپ فلورسنت است که از طول عمر بالایی هم برخوردار است. سایز کم، طیف نوری کامل و مصرف انرژی کم، آنها را به گزینه مناسبی برای سیستمهای رشد گیاه در خانه تبدیل کرده است.
• لامپهای فلورسنت خمیده
لامپهای فلورسنت خمیده به شکل U و دارای طولهای مختلف با نور یکنواخت هستند. این نوع لامپ فلورسنت برای نورپردازی گیاهانی که در قفسهها قرار دارند مناسب است؛ اما برای گیاهانی که نیاز به نور زیاد دارند، ممکن است کافی نباشد.
اجزای تشکیل دهنده لامپ فلورسنت
اجزای تشکیل دهنده لامپ فلورسنت به شرح زیر هستند که هر یک از آنها نقش بسیار مهمی دارند و برای عملکرد صحیح لامپ فلورسنت، نیاز است تا به درستی وظیفه خود را اجرا کنند.
1. استارتر: استارتر بعد از وصل کردن کلید، وظیفه ایجاد جرقه اولیه و برقراری جریان الکتریکی را برعهده دارد تا لامپ روشن شود.
2. بالاست: بالاست یکی دیگر از اجزای تشکیلدهنده لامپ فلورسنت است که در کنار استارت وظیفه تنظیم و اعمال ولتاژ را برعهده دارند. بالاست در لحظه روشن شدن لامپ، برای اینکه قوس الکتریکی ایجاد شود، ولتاژ را به شدت افزایش میدهد؛ سپس بعد از روشنشدن، ولتاژ را به سطح پایدار و مناسبی کاهش میدهد تا از آسیب به لامپ جلوگیری شود.
3. الکترود (کاتد گرمایونی): الکترود یا کاتد گرمایونی در لامپ فلورسنت، از رشتههای مارپیچی تنگستن ساخته شدهاند و سطح آنها با یک لایه اکسید فلزی پوشیده شده است. این رشتهها هنگام گرم شدن، الکترونهای زیادی را به داخل لوله لامپ آزاد میکنند.
4. گاز لوله: داخل لوله از مخلوط گازهای آرگون، نئون، کریپتون و همچنین بخار جیوه پر شده است.
5. پوشش فلورسنت (پوشش فسفر): لایه داخلی لامپ از مادهای به نام فسفر ساخته شده که نور نامرئی (فرابنفش) را به نور قابل رویت (نور مرئی) تبدیل میکند.
سوالات متداول در خصوص لامپهای فلورسنت برای رشد گیاهان
آیا نور مهتابی برای گیاهان مفید است؟
بله، استفاده از نور مهتابی برای گیاهان مفید است؛ زیرا طیف نوری کامل را با کمترین گرما و شدت نور مناسب برای فتوسنتز فراهم میکند.
لامپ فلورسنت برای گیاهان چیست؟
لامپ فلورسنت به رشد گیاه کمک میکند که این روش با تقلید نور خورشید، نور آبی برای رشد و نور قرمز برای گلدهی را فراهم میکند و به دلیل کممصرف بودن و سایر مزایایی که در مقاله اشاره کردیم، برای گیاهان آپارتمانی مناسب است.
ساختار لامپ فلورسنت چیست؟
این لامپ از یک لوله شیشهای تشکیل شده که داخل آن با فسفر پوشانده شده است. درون این لوله گازهایی مانند جیوه، آرگون و گاهی نئون وجود دارند. برای تنظیم جریان برق، از مدار راهانداز و بالاست فلورسنت استفاده میشود. کاتد یا الکترودهایی که الکترون تولید میکنند، با مادهای به نام تنگستن پوشانده میشوند تا بهخوبی کار کنند.
برای آکواریوم چه نوع لامپ فلورسنتی استفاده کنیم؟
1- فشرده: چون طراحی آنها به شکلی است که برای سر پیچهای معمولی طراحی شدهاند که این قابلیت را دارد تا در محیطهای کوچک مورد استفاده قرار بگیرند و مناسب مکانهای کوچک مثل آکواریومهای کوچک است.
2- لوله ای: این مدل برای ابعاد تقریبا بزرگ است. اگر آکواریوم نسبتا بزرگی دارید، این گزینه به احتمال زیاد برای شما مناسب است.
منابع:
https://www.gardeningknowhow.com/houseplants/hpgen/fluorescent-lighting-for-indoor-gardening.htm
https://www.hydrofarm.com/fluorescent-lights-for-plant-growth
